واقعه‌اى كه وصاف « 1 » شرح آن را آورده و محتملا بدون شركت آلغو روى نداده بوده است ، نيز به همان زمان مربوط مىباشد . به هنگام جنگ هلاكو و بركه ، قبلاى ايلچئى گسيل داشت و فرمود تا سرشمارى تازه‌اى در بخارا به عمل آورند . در آن شهر 16000 لشكرى مغول وجود داشت كه از اين شمار 5000 متعلق به باتو ( يعنى اولوس جوچيان [ توشيان ] ) و 3000 به سيورقوققنى بيكى مادر هلاكو خان و باقى يعنى 8000 به « ارتش بزرگ » ( « الغ قول » ) تعلق داشت ، يعنى عدهء اخير الذكر ملك آن كس از چنگيزيان ، كه تخت خان بزرگ را اشغال كند ، شمرده مىشده است . به فرمان قبلاى قاآن 5000 لشكرى جوچى را از شهر به صحرا راندند و به قتل رسانيدند و همهء اموال ايشان و حتى زنان و كودكانشان را مصادره كردند « 2 » .

--> ( 1 ) - ( وصاف ، چاپ هامر ، متن ، 98 ؛ ترجمه 94 ؛ چاپ بمبئى 51 : « و در اين نزديكى قاآن ايلچى را فرستاد و شمارهء بخارا تازه گردانيد از جمله شانزده هزار كه در نفس بخارا معدود بودند پنج هزار بباتو تعلق داشت و سه هزار بقوتى بيكى مادر هلاكو خان و باقى بالغ قول يعنى دلاى بزرگ موسوم بود تا هركس از اولاد چنگيز خان كه بر سرير خانيت استقرار يابد آن را بخاصه حاكم كند اين پنج هزارهء باتو را تمامت بصحرا راندند و به زبان صفائح بيض كه بريد مناياء حمراست پيغام آجال برايشان خواندند و بر مال و زن و فرزند ايشان هيچ ابقا نرفت » . دربارهء اصطلاحات « الغ قول » و « دلاى بزرگ » به تبصرهء 2 ( بعد ) رجوع شود . - تحريريه ) . ( 2 ) - دسون ( 382 - 381 . Histoire des Mongols » , t . III , PP » ) مىگويد كه كشتار بخارا به فرمان هلاكو وقوع يافت و اين خود با متن وصاف در چاپ هامر ، متن نسخهء خطى موزهء آسيائى ، ورق 31 ، تناقض دارد . گذشته از اين هيچ دليلى در دست